Bài giảng Tiếng Việt Lớp 4 (Tập làm văn) - Mở bài trong bài văn kể chuyện

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt Lớp 4 (Tập làm văn) - Mở bài trong bài văn kể chuyện

1. Mở bài trong bài văn kể chuyện I/ Nhận xét: 1. Đọc truyện sau:
2. Rùa và Thỏ Một buổi sáng trời mát mẻ, bên bờ hồ trong xanh, Rùa đang hì hục tập chạy. Thỏ đi qua, nhìn thấy vậy thì phá lên cười, nhạo báng: – Cậu nên thôi cái việc vô ích ấy đi. Khắp cả khu rừng này, ai chả biết họ nhà cậu là giống loài chậm chạm nhất. Rùa ngẩng lên, đáp: – Tôi tập chạy cho khỏe. Thỏ nói: – Tôi nói thật đấy! Dù cậu có dành cả đời tập chạy, cũng không bao giờ theo kịp được tôi. Rùa bực mình vì vẻ ngạo mạn của Thỏ, trả lời lại: – Nếu vậy tôi với anh thử chạy thi xem ai trong chúng ta sẽ về đích trước. Thỏ phá lên cười, bảo rằng: – Sao cậu không rủ Sên thi cùng ấy. Chắc chắn cậu sẽ thắng! Rùa nói chắc nịch: – Anh đừng có chế giễu tôi. Chúng ta cứ thử thi xem sao. Chưa biết ai thua cuộc đâu! Thỏ nhíu mày, vểnh đôi tai lên tự đắc: – Được thôi! Tôi sẽ cho cậu thấy Rùa và Thỏ quy ước lấy gốc cây cổ thụ bên kia hồ làm đích rồi cả hai vào vạch xuất phát. Thỏ vẫn ngạo nghễ: – Tôi chấp cậu chạy trước nửa đường luôn đấy! Biết mình chậm chạm, Rùa không nói gì, chỉ tập chung dồn sức chạy thật nhanh. Thỏ nhìn theo mỉm cười, vỗ tay cổ vũ Rùa. Thỏ nghĩ: “Giờ mà chạy có thắng cậu ta cũng chả vẻ vang gì. Để lúc nào Rùa gần tới nơi, mình phóng lên cán đích trước càng khiến cậu ta nể phục.” Thế là Thỏ nhởn nhơ gặm cỏ, đuổi theo vui đùa cùng lũ bướm ven đường. Mải chơi, Thỏ quên mất cả cuộc thi. Thỏ đang khoan thai nằm lim dim ngắm bầu trời trong xanh, mây trôi nhè nhẹ. Bỗng bật dậy nhớ tới cuộc thi. Ngước đầu lên thì Rùa đã gần tới đích. Thỏ cắm đầu cắm cổ chạy miết nhưng không kịp nữa. Rùa đã cán đích trước Thỏ một đoạn đường dài. 2/ Tìm đoạn mở bài trong truyện trên.
3. 3. Cách mở bài sau đây có gì khác với cách mở bài nói trên? Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.
4. Một buổi Trong muôn loài, rùa vốn nổi sáng trời mát tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy mẻ, bên bờ hồ nhanh như bay. Thế mà một con rùa trong xanh, dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Rùa đang hì Vì sao có chuyện ngược đời như hục tập chạy. vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy. Hai cách mở bài trên có Kể ngay gì khác nhau? Nói chuyện khác vào sự việc mở đầu để dẫn vào câu chuyện câu chuyện định kể 10010511011512010152025303540455055606570758085909505 Mở bài trực tiếp Mở bài gián tiếp
5. II/ Ghi nhớ: Có hai cách mở bài: 1. Mở bài trực tiếp: kể ngay vào sự việc mở đầu câu chuyện. 2. Mở bài gián tiếp: nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể.
6. III/ Luyện tập: Đọc các mở bài sau
7. Mở bài a: Có một con rùa sống bên sông. Biết mình chậm chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.
8. Mở bài b: Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ chứng minh điều đó.
9. Mở bài c: Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút kém hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:
10. Mở bài d: Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh bằng bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này:
11. Trong bốn mở bài trên, mở bài nào là mở bài trực tiếp? Mở bài nào là mở bài gián tiếp? 10010511011512010152025303540455055606570758085909505
12. Mở bài a: Mở bài b: Có một con rùa sống bên sông. Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà Biết mình chậm chạp nên hôm nào chủ quan, biếng nhác thì chẳng làm nên cũng vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết đã ra bờ sông tập chạy. tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ chứng minh điều đó. Trực tiếp Gián tiếp Mở bài c: Mở bài d: Đầu năm học vừa qua, lớp em có Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên bằng bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng chúng kết quả học tập sút kém hẳn so với tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng sau: lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này: Gián tiếp Gián tiếp
13. Mở bài trực tiếp Hai bàn tay Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê. Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê: - Anh có yêu nước không? Bác Lê trả lời: - Có chứ. - Anh có thể giữ bí mật không? - Có. - Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế nào, sau đó, trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo hiểm. Anh có muốn đi với tôi không? Bác Lê sửng sốt: - Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi? - Đây, tiền đây! Vừa nói, Bác Hồ vừa giơ hai bàn tay ra và tiếp: - Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ? Theo TRẦN DÂN TIÊN
14. Bài 3: Kể lại phần mở đầu câu chuyện theo cách mở bài gián tiếp. VD1: Mở bài gián tiếp bằng lời của người kể chuyện Bác Hồ là lãnh tụ của nhân dân Việt Nam và là danh nhân của thế giới. Sự nghiệp của Bác thật là vĩ đại. Nhưng sự nghiệp vĩ đại ấy lại bắt đầu từ một suy nghĩ rất giản dị, một quyết định rất táo bạo từ thời thanh niên của Bác. Câu chuyện thế này:
15. VD2: Mở bài gián tiếp bằng lời của bác Lê. Từ hai bàn tay, một người yêu nước và dũng cảm có thể làm nên tất cả. Điều đó tôi rất thấm thía khi nhớ lại cuộc nói chuyện giữa tôi và Bác Hồ ngày chúng tôi ở Sài Gòn năm ấy. Câu chuyện như sau: