Bài giảng Tiếng Việt 5 (Luyện từ và câu) - Quan hệ từ

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt 5 (Luyện từ và câu) - Quan hệ từ

1. KhiKhiĐại xưng Danh xưngtừ xưnghô từhô, với chỉ hôem thầy làngười chú những cô, ý làmchọnvới từ bạnđại đượctừ từ bè;cho xưng người emlịch dùnghô sự, nói để thể Kể vàiKhi danhNêu Khixưng kháixưngtừ hô chỉ niệm với hô,người thầy emđại đượcchútừcô, xưng emý dùngđiều gọi hô? gì?thầylàm đại( cô) từ và hiệndùngthểđại đúng để hiệntừ tự nào?mối chỉrõ thứquan mình bậc, hệ hay tuổigiữa chỉ tác, mìnhngười giới với khác tính: người khiông, giaonghe bà, tiếp: và tựxưng xưng hô : emmà (con)em biết. . ngườitôi,anh, chúng được chị, tôi; nhắccháu, mày, tới. thầy, chúng bạn mày; nó, chúng nó,... Với bạn bè, em gọi : bạn, cậu, đằng ấy và tự xưng : tôi, tớ, mình
2. 2. Chän c¸c ®¹i tõ x­ng h« t«i, nã, chóng ta thÝch hîp víi mçi « trèng: Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn: T«i 1 và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: “Kìa cái cột chống trời. ” T«i 2 ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây xanh. Nã 3 tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao. Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói: - T«i 4 cũng từng bay qua cái trụ đó. Nã 5 cao hơn tất cả những ống khói, những cột buồm, cột điện mà chóng 6 ta thường gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng. Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt. Theo VÕ QUẢNG
3. I. Nhận xét: 1.Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in màu đỏ được dùng để làm gì? a.Rừng say ngây và ấm nóng. MA VĂN KHÁNG b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng. VÕ QUẢNG c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào. Theo MÙA XUÂN VÀ PHONG TỤC VIỆT NAM
4. Ví dụ Tác dụng của từ a. Rừng say ngây và và nối say ngây với ấm ấmấm nóngnóng.. nóng b. TiếngTiếng hóthót dìudìu dặtdặt của Hoạ Mi giục các loài của nối Tiếng hót với Hoạ chim dạo lên những dìu dặt Mi khúc nhạc tưng bừng. không hoa c. Hoa mai trổ từng chùm như nối với đơm đặc đào thưathưa thớt, thớt, không khôngkhông đơm đơm đơm đặc nhưđặc hoa như đào. hoahoa Nhưng đàođào. Nhưng cành mai uyển 2 câu ví dụ c cành mai uyển chuyển Nhưng nối chuyển hơn cành đào. với nhau hơn cành đào.
5. Ví dụ Từ a. Rừng say ngây và và biểu thị quan hệ ấm nóng. song song b. Tiếng hót dìu dặt của biểu thị quan hệ Hoạ Mi giục các loài của chim dạo lên những sở hữu khúc nhạc tưng bừng. biểu thị quan hệ c. Hoa mai trổ từng chùm như thưa thớt, không đơm so sánh đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển biểu thị quan hệ chuyển hơn cành đào. Nhưng tương phản (đối lập)
6. Ví dụ Nhận xét a. Rừng say ngây và Từ:Các và, từ: của, và, nhưcủa, trênnhư, ấm nóng. dùngnhưng để trongnối các các từ ví ngữ dụ b. Tiếng hót dìu dặt của trongbên mộtdùng câu; để làmtừ nhưng gì? Hoạ Mi giục các loài nối hai câu với nhau. chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng. ChúngChúng giúpgiúp gìngười cho ngườiđọc, đọc hoặc nghe? c. Hoa mai trổ từng chùm người nghe hiểu rõ mối thưa thớt, không đơm quan hệ giữa các từ đặc như hoa đào. trong câu hoặc quan hệ Nhưng cành mai uyển về ý giữa các câu. chuyển hơn cành đào.
7. Luyện tập Vài ví dụ BênCác của nhóm sổ, tôithi họcđặt bàicâu và với làm quan bài. hệ từ vừa học: Mái tóc của Lan và, rất nhưng, mượt. của, như Môi bé đỏ như thoaThời son. gian 2 phút Bầu trời tối sầm lại nhưng không mưa. An và Nam đều đạt danh hiệu học sinh giỏi. Sách vở của em được bao bọc cẩn thận. Chiếc cặp như người bạn thân của em. Em được nghỉ học ba ngày. Nhưng mẹ cũng không cho đi chơi.
8. I. Nhận xét: 2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây (rừng cây bị chặt phá - mặt đất thưa vắng bóng chim; mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về tụ hội) được biểu hiện bằng những cặp từ nào? a.Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim. b.Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.
9. Câu Nhận xét a.NếuNếu rừng cây cứ bị chặt QuanCâu hệ a nốigiữa với các nhau ý ở phá xơ xác thìthì mặt đất mỗi câubằng đựơc cặp biểutừ : hiện sẽ ngày càng thưa vắng bằngNếu cặp .từ nào?thì bóng chim. b.TuyTuy mảnh vườn ngoài Câu b nối với nhau ban công nhà Thu thật nhỏ bằng cặp từ : bé nhưngnhưng bầy chim vẫn Tuy .nhưng thường rủ nhau về tụ hội.
10. Câu Nhận xét Chúng biểu thị mối quan a.Nếu rừng cây cứ bị chặt Nếu thì hệ gì trong câu? phá xơ xác thì mặt đất biểu thị quan hệ sẽ ngày càng thưa vắng điều kiện,(giả thiết)-kết quả bóng chim. b.Tuy mảnh vườn ngoài Tuy nhưng ban công nhà Thu thật nhỏ biểu thị quan hệ bé nhưng bầy chim vẫn tương phản (đối lập) thường rủ nhau về tụ hội.
11. 1. Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những 2.câu Nhiều ấy vớikhi,Em nhau:từ hiểu ngữ và, thếtrong với, nào câuhay, là quanđược hoặc, hệnối nhưng, từ? với nhau mà, bằngthì, mộtcủa, cặp ở, quantại, bằng, hệ từ như,. Kể cácđể, về cặp quan hệ từ thường gặp. 2.Các cặp quan hệ từ thường gặp: Vì nên..; do nên ; nhờ mà ( biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả) Nếu thì ; hễ thì ( biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả) Tuy nhưng ; mặc dù nhưng ( biểu thị quan hệ tương phản) Không những mà ; không chỉ mà (biểu thị quan hệ tăng tiến)
12. Luyện tập 1.Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng: a.Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc. VÕ QUẢNG b.Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào rào. NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng loài cây. Theo VĂN LONG
13. Luyện tập Câu Tác dụng của từ a.Chim, Mây, Nước Chim, Mây, Chim, Mây, Nước và nối với Hoa vàvà HoaHoa đều chocho Nước tiếng hót rằng rằng rằng tiếng tiếng tiếng hóthót hót kìkì kì của nối với Hoạ Mi kì diệu diệudiệudiệu củacủacủa HoạHoạHoạ MiMiMi đãđã làmlàm chocho tấttất cảcả bừng rằng nối cho với (tiếng hót tỉnh giấc. tỉnh giấc.) bừng tỉnh giấc. bộ phận VÕ QUẢNG VÕ QUẢNG đứng sau
14. Luyện tập Câu Tác dụng của từ b/ Những hạt mưa toto vàvà và nối to với nặng nặngnặng bắt đầu rơirơi xuống xuống nhưnhư aiai némném đá,đá nghe rào như nối rơi với ai rào. xuống ném đá NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ c/ Bé Thu rất khoái ra ban với nối ngồi với ông nội công ngồi với ôngông nội, nội nghe ông rủ rỉ giảnggiảng vềvề về nối giảng với từng từngtừng loàiloài cây.cây. loài cây. Theo VĂN LONG
15. Luyện tập 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu? a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em có nhiều cánh rừng xanh mát. b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi.
16. Câu Cặp từ biểu thị a. VìVì mọi người tích cực Vì nên nên trồng cây nên quê biểu thị quan hệ hương em có nhiều cánh nguyên nhân - kết quả rừng xanh mát. b.TuyTuy hoàn cảnh gia Tuy nhưng đình khó khăn nhưngnhưng biểu thị quan hệ bạn Hoàng vẫn luôn học tương phản (đối lập) giỏi.
17. CỦNG CỐ 2.Các1. Quan cặp hệ Emquan từ hiểu là hệ từ thếtừ nối thường nào các là từ gặp:quan ngữ hệhoặc từ? các câu nhằm thể hiệnVì nên..; mốiKể quan vài do nên ; hệcặp giữa quan những nhờ mà hệ từ từ thường ngữ hoặc gặp. những ( câubiểu ấy thị với quan nhau: hệ nguyênvà, với, nhânhay, hoặc, - kết quả)nhưng, mà, thì, của, Nếuở, tại, thì ; bằng, như,hễ thì để, về ( biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả) Tuy nhưng ; mặc dù nhưng ( biểu thị quan hệ tương phản) Không những mà ; không chỉ mà (biểu thị quan hệ tăng tiến)
18. Trò chơi Từ Điền vào cho nhanh mà đúng Mặc dù mới hay! nhưng bằng ở với để không những của mà
19. Trò chơi Điền vào cho nhanh mà đúng mới hay! Câu Từ Bé học ở trường mầm non. Mặc dù Bạn An đi học bằng xe đạp. nhưng Mặc dù đã khuya nhưng Bình vẫn bằng ngồi học. ở Cây dừa với cây dương được trồng với để nhiều ở bờ biển. Bé Thu thích ra ban công để ngắm không những khu vườn nhỏ của nhà mình. Nam không những giỏi văn ..còn của giỏi cả môn toán nữa mà